જાણો ઈરાન-ઈઝરાયલ યુદ્ધના નામે વાયરલ વીડિયોનું શું છે સત્ય…

તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા પર એક ભયંકર બ્લાસ્ટનો વીડિયો વાયરલ થઈ રહ્યો છે જેની સાથે એવો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે, તાજેતરમાં ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધના આ વીડિયો છે પરંતુ ફેક્ટ ક્રેસેન્ડોની પડતાલમાં આ દાવો ભ્રામક હોવાનું સાબિત થાય છે કારણ કે, પોસ્ટમાં તાજેતરમાં ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધના નામે જે વીડિયો મૂકવામાં આવ્યો છે એ તાજેતરનો નહીં પરંતુ બે જૂના અને અલગ-અલગ વીડિયો ભેગા કરીને બનાવવામાં આવ્યો છે. આ વીડિયોને હાલની પરિસ્થિતિ સાથે કોઈ જ સંબંધ નથી. આ વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર લોકોને ગેરમાર્ગે દોરવા ખોટી માહિતી સાથે વાયરલ કરવામાં આવી રહ્યો છે. 

Facebook Post | Archive

FACT CHECK

ઉપરોક્ત પોસ્ટમાં કરવામાં આવેલા દાવાની સત્યતા તપાસવી જરૂરી જણાતાં અમે અમારી પડતાલ/તપાસ કાર્યવાહી શરૂ કરી હતી. સૌપ્રથમ અમે પોસ્ટમાં મૂકવામાં આવેલા વીડિયોનો એક સ્ક્રીનશોટ લઈને ગૂગલ રિવર્સ ઈમેજના માધ્યમથી સર્ચ કરતાં અમને એ જાણવા મળ્યું હતું કે, આ વીડિયો બે અલગ-અલગ વીડિયો ક્લિપ ભેગી કરીને બનાવવામાં આવ્યો છે. અમે આ બંને ક્લિપની માહિતી શોધી તો અમને નીચે મુજબની માહિતી પ્રાપ્ત થઈ હતી.

પ્રથમ વીડિયો ક્લિપ

પહેલી ક્લિપને રિવર્સ ઇમેજ સર્ચ કરવાથી અમને 23 સપ્ટેમ્બર, 2025ના રોજ એક ફેસબુક પોસ્ટ મળી જેમાં વાયરલ ક્લિપ હતી.

ઉપરોક્ત વીડિયોમાં કોઈ માહિતી આપવામાં આવી નથી, પરંતુ એ સ્પષ્ટ છે કે, આ વીડિયો ઈરાન અને ઇઝરાયલ વચ્ચેના વર્તમાન સંઘર્ષ પહેલાંનો છે.

આગળ વધતાં, અમને 24 ઓગસ્ટ, 2025ના રોજ X હેન્ડલ પર એક સમાન ક્લિપ મળી. કેપ્શન મુજબ, આ વીડિઓ યમન પર ઇઝરાયલી હુમલો દર્શાવે છે.

વાયરલ વીડિયોના સ્ક્રીનશોટ અને X હેન્ડલ પરના વીડિયો વચ્ચેની સરખામણી નીચે જોઈ શકાય છે.

અમને 24 ઓગસ્ટ, 2025ના રોજ પ્રકાશિત થયેલ એક અહેવાલ મળ્યો, જેમાં વાયરલ થયેલા વીડિઓ જેવો જ એક વીડિયો હતો. અહેવાલ મુજબ, ઇઝરાયેલી વાયુસેનાએ યમનમાં શંકાસ્પદ હુતી આતંકવાદી લક્ષ્યો પર એક મોટો હવાઈ હુમલો કર્યો.

આ સંકેતને આધારે, અમે સંબંધિત કીવર્ડ શોધ હાથ ધરી. આનાથી અમને 25 ઓગસ્ટ, 2025ના રોજ રોઇટર્સમાં પ્રકાશિત થયેલા એક અહેવાલ પર દોરી ગયો જેમાં વાયરલ વીડિયો જેવો જ એક વીડિયો હતો.

અહેવાલમાં લખવામાં આવ્યું છે કે, “રવિવારે હુતી દ્વારા ઇઝરાયલ તરફ છોડવામાં આવેલી મિસાઇલોના બદલામાં ઇઝરાયલી હુમલાઓએ યમનની રાજધાની સના પર હુમલો કર્યો, હુતીના આરોગ્ય અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, આ હુમલામાં છ લોકો માર્યા ગયા અને 86 ઘાયલ થયા.

આ હુમલાઓ યમનમાં ઇઝરાયલ અને હુતી આતંકવાદીઓ વચ્ચેના એક વર્ષથી વધુ સમયથી થયેલા સીધા હુમલાઓ અને વળતા હુમલાઓમાં નવીનતમ છે, જે ગાઝા યુદ્ધમાંથી બહાર નીકળેલા પરિણામોનો એક ભાગ છે.

ઇઝરાયલી સૈન્યએ જણાવ્યું હતું કે, ટાર્ગેટમાં રાષ્ટ્રપતિ મહેલ ધરાવતું લશ્કરી કમ્પાઉન્ડ, બે પાવર પ્લાન્ટ અને ઇંધણ સંગ્રહ સ્થળનો સમાવેશ થાય છે. હુતી આરોગ્ય મંત્રાલયના પ્રવક્તાએ X પર જણાવ્યું હતું કે, આ હુમલાઓમાં છ લોકો માર્યા ગયા હતા અને 86 લોકો ઘાયલ થયા હતા. ઇઝરાયલી સૈન્યએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, “આ હુમલાઓ ઇઝરાયલ રાજ્ય અને તેના નાગરિકો સામે હુતી આતંકવાદી શાસન દ્વારા વારંવાર કરવામાં આવેલા હુમલાઓના જવાબમાં કરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં તાજેતરના દિવસોમાં ઇઝરાયલી પ્રદેશ તરફ સપાટીથી સપાટી પર પ્રહાર કરતી મિસાઇલો અને યુએવી છોડવાનો સમાવેશ થાય છે.”

શુક્રવારે, હુતીઓએ જણાવ્યું હતું કે, તેઓએ તેમના તાજેતરના હુમલામાં ઇઝરાયલ તરફ બેલિસ્ટિક મિસાઇલ છોડી હતી, જે તેમના કહેવા મુજબ ગાઝામાં પેલેસ્ટિનિયનોના સમર્થનમાં હતી. ઇઝરાયલી વાયુસેનાના એક અધિકારીએ રવિવારે જણાવ્યું હતું કે, મિસાઇલમાં “અથડાતા જ વિસ્ફોટ કરવાનો ઇરાદો ધરાવતા” અનેક સબ-મ્યુનિશન હોવાની શક્યતા છે.

અન્ય અહેવાલો અહીં અને અહીં જોઈ શકાય છે. આનાથી એ સ્પષ્ટ થાય છે કે, પહેલી ક્લિપ યમન પર ઇઝરાયલી હુમલો દર્શાવે છે.

બીજી વીડિયો ક્લિપ

બીજી ક્લિપના સ્ક્રીનશોટની રિવર્સ ઇમેજ સર્ચ કરતા, અમને 17 જુલાઈ, 2025ના રોજ એક યુટ્યુબ ચેનલ પર અપલોડ કરાયેલો વીડિયો મળ્યો.

આપેલી માહિતી મુજબ વીડિયોમાં સીરિયાના દમાસ્કસ પર ઇઝરાયલી હુમલો બતાવવામાં આવ્યો છે.

અમને 17 જુલાઈ, 2025ના રોજ ગાર્ડિયન ન્યૂઝની યુટ્યુબ ચેનલ પર આવો જ એક રિપોર્ટ મળ્યો.

આનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે, વાયરલ બીજી ક્લિપ જૂની છે અને તે દમાસ્કસ પર ઇઝરાયલી હુમલો દર્શાવે છે.

પરિણામ

આમ, અમારી પડતાલમાં ઉપરોક્ત પોસ્ટમાં કરવામાં આવેલો દાવો ભ્રામક હોવાનું સાબિત થાય છે કારણ કે, પોસ્ટમાં તાજેતરમાં ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધના નામે જે વીડિયો મૂકવામાં આવ્યો છે એ તાજેતરનો નહીં પરંતુ બે જૂના અને અલગ-અલગ વીડિયો ભેગા કરીને બનાવવામાં આવ્યો છે. આ વીડિયોને હાલની પરિસ્થિતિ સાથે કોઈ જ સંબંધ નથી. આ વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર લોકોને ગેરમાર્ગે દોરવા ખોટી માહિતી સાથે વાયરલ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

 (જો તમારી પાસે પણ સોશિયલ મીડિયાના માધ્યમથી કોઈ શંકાસ્પદ મેસેજ, પોસ્ટ, ફોટો અને વીડિયો અથવા સમાચાર હોય, તો તેની સત્યતા જાણવા માટે તમે અમને અમારા વોટ્સઅપ ફેક્ટલાઈન નંબર (9049053770) પર મોકલો. અમારા લેટેસ્ટ ફેક્ટ ચેક વાંચવા માટે Facebook, Instagram અને Twitter પર Fact Crescendoને ફોલો કરો)